Showing posts with label ဘာသာေရး. Show all posts
Showing posts with label ဘာသာေရး. Show all posts

Friday, March 15, 2013

'ေနာင္တ'



'ေနာင္တ'


ေနာင္တ
ေရွးဦးအစ ပထမက
ေကာင္းတယ္ဆိုတာ သိခဲ့ပါမူ
သူငါမခ်ြတ္ ၿပဳၿဖစ္မည္။

ေရွးဦးအစ ပထမက
ဒီဟာမေကာင္း မလုပ္ေကာင္းဟု
မသိ၍သာ ၿပဳခဲ့သည္။
 

ေရကုန္ငါးေပ်ာက္ အိုင္လယ္ေရာက္သည့္
ေတာင္ပ်က္ၾကိဳးၾကာ မွိုင္ရရွာသုိ႕
လူမိုက္ ေနာင္တ ေႏွာင္းမွရသည္
ၿပင္၍မရ ႏိုင္ပါတကား။


ပ်င္းေနာင္တ

ပ်င္းေနာင္တဆိုတာ ပ်င္းရိသူမ်ား အတြက္ၿဖစ္ပါတယ္။ ပ်င္းရိမိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္
ေကာင္းမွန္း သိရဲ႕သားနဲ႕ မလုပ္ၿဖစ္ခဲ့တဲ့ အလုပ္ေတြ လူတိုင္းမွာလိုလိုရွိခဲ့ပါတယ္။

'ေလာကဓံတရား(၈)ပါး'



'ေလာကဓံတရား(၈)ပါး'


ေလာကဓံ=ေလာကဓမၼ=ေလာကမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ တရားေတြက ဘာေတြလဲ။ ေရွးဦးစြာ သတၱေလာက၊ ၾသကာသေလာက၊ သခၤါရေလာကလုိ႔ ေလာကသံုးပါးရွိတာကို မွတ္သားရပါမယ္။

သတၱ၀ါအားလံုးကို စုေပါင္းျပီး သတၱေလာကလုိ႔ေခၚတယ္။ သတၱ၀ါတစ္ဦးစီဟာလည္း သတၱေလာကတစ္ခုစီျဖစ္တယ္လုိ႔ မွတ္ယူရပါမယ္။

သတၱ၀ါတို႔ရဲ႕ ျဖစ္ရာဘံုဌာနမ်ားက ၾသကာသေလာက လုိ႔ ေခၚတယ္။ အကုသိုလ္ကံ ကုသုိလ္ကံေတြ အက်ိဳးေပးတဲ့အတုိင္း သတၱ၀ါမ်ား ျဖစ္ေပၚၾကရတဲ့ ဘံုဌာနေတြက ၃၁-ဘံုရွိပါတယ္။ ငရဲ၊ တိရစာၦန္၊ ျပိတၱာ၊ အသူရကာယ္ဆုိတဲ့ အပါယ္ ၄-ဘံု၊ လူ႔ျပည္နဲ႕ နတ္ျပည္ ၆-ထပ္ ဆုိတဲ့ ကာမသုဂတိ ၇-ဘံုနဲ႕ ျဗဟၼာဘံု ၂၀-ဘံုတုိ႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

ၾသကာသရွင္းတမ္း



ၾသကာသရွင္းတမ္း


ၾသကာသ =ရွိခိုးပါရေစ၊ ကန္ေတာ့ပါရေစဟု အခြင့္ေတာင္းၿခင္းကို ၿသကာသ
ဟုေခၚသည္။ေလးနက္ေစလိုေသာေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ ထင္ရွားပ်ံ႕ႏွံ႕ေစလို
ေသာေၾကာင့္လည္းေကာင္း ၾသကာသကို သံုးၾကိမ္ဆိုရပါသည္။

ကံသံုးပါး = ကာယကံၿဖင့္ၿပဳေသာအမွုကို ကာယကံ၊ ႏွုတ္ၿဖင့္ေၿပာေသာအမွုကို
ဝစီကံ၊ စိတ္ၿဖင့္ၾကံေသာအမွုကို မေနာကံဟုေခၚသည္။

ရတနာ = ႏွစ္သက္ၿမတ္ႏိုးအပ္ေသာေၾကာင့္ ရတနာဟုေခၚပါသည္။

ၾသကာသရွင္းတမ္း



ၾသကာသရွင္းတမ္း


ၾသကာသ =ရွိခိုးပါရေစ၊ ကန္ေတာ့ပါရေစဟု အခြင့္ေတာင္းၿခင္းကို ၿသကာသ
ဟုေခၚသည္။ေလးနက္ေစလိုေသာေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ ထင္ရွားပ်ံ႕ႏွံ႕ေစလို
ေသာေၾကာင့္လည္းေကာင္း ၾသကာသကို သံုးၾကိမ္ဆိုရပါသည္။

ကံသံုးပါး = ကာယကံၿဖင့္ၿပဳေသာအမွုကို ကာယကံ၊ ႏွုတ္ၿဖင့္ေၿပာေသာအမွုကို
ဝစီကံ၊ စိတ္ၿဖင့္ၾကံေသာအမွုကို မေနာကံဟုေခၚသည္။

ရတနာ = ႏွစ္သက္ၿမတ္ႏိုးအပ္ေသာေၾကာင့္ ရတနာဟုေခၚပါသည္။

ဘုရား = တရားဥႆံု အလံုးစံုကို အကုန္အစင္ သိၿမင္ေတာ္မူေသာေၾကာင့္ ဘုရား
ဟုေခၚပါသည္။

တရား = အပါယ္ဆင္းရဲ သံသရာဝဋ္ဆင္းရဲမက်ေရာက္ေအာင္ဆြဲေဆာင္တတ္ေသာ
ေၾကာင့္ တရားဟုေခၚပါသည္။

သံဃာ = အယူသီလ တူမွ်ၿခင္းၿဖင့္ ေပါင္းစုဖြဲ႕စည္းထားေသာေၾကာင့္ သံဃာဟု
ေခၚပါသည္။

အရိုအေသ = ကိုယ္၊ ႏွုတ္၊ စိတ္သံုးပါးတို႕ၿဖင့္ ညြတ္တြားကိုင္းရွိုင္းၿခင္း။

အေလးအၿမတ္ = တကယ္အဟုတ္ စိတ္ပါပါႏွင့္ ေလးစားၿမတ္ႏိုးၿခင္း။

ရွိခိုး = ရွိခိုးၿခင္းမွာ ကိုယ္ၿဖင့္ရွိခုိးၿခင္း၊ႏွုတ္ၿဖင့္ရွိခုိးၿခင္း၊စိတ္ၿဖင့္ရွိးခိုးၿခင္းဟူ၍ သံုး
မ်ိဳးရွိသည္။ကိုယ္ၿဖင့္ရွိခိုးၿခင္းဆိုသည္မွာ ရတနာသံုးပါး၊ မိဘ၊ ဘိုးဘြား၊ ဆရာသမား
တို႕၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို အာရံုၿပဳ၍ ထိၿခင္းငါးပါးၿဖင့္ ရွိခိုးၿခင္းကို ေခၚသည္။ႏွုတ္ၿဖင့္
ရွိခိုးၿခင္းဆိုသည္မွာ ရတနာသံုးပါး၏ဂုဏ္ပုဒ္မ်ားကို ႏွုတ္ၿဖင့္ထုတ္ေဖာ္၍ ရြတ္ဆိုၿခင္း
ကိုေခၚပါသည္။စိတ္ၿဖင့္ရွိခုိးၿခင္း ဆိုသည္မွာ ရတနာသံုးပါးတို႕၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို စိတ္
ထဲမွာ အဖန္တလဲလဲ ေအာက္ေမ့ၿခင္းကို ေခၚပါသည္။(ေၿခ၊ လက္၊ နဖူး၊ တံေတာင္၊
ဒူး = ထိၿခင္းငါးပါး)

ပူေဇာ္ = ပစၥည္းၿဖင့္ပူေဇာ္ၿခင္း၊ တရားၿဖင့္ပူေဇာ္ၿခင္းႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္။

ဖူးေၿမာ္ = ပကတိမ်က္စိၿဖင့္ ဖူးေၿမာ္ၿခင္း၊ အသိဉာဏ္မ်က္စိၿဖင့္ဖူးေၿမာ္ၿခင္း။

မာန္ေလွ်ာ့ = မိမိသႏာၱန္ရွိေသာ မာန္မာနတရားမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ဖယ္ရွားၿခင္း(ရတနာ
သံုးပါးကို ၿမင့္ၿမတ္ရာ၌ ထားၿခင္း)ကို မာန္ေလွ်ာ့သည္ဟုေခၚပါသည္။မာန္ေလွ်ာ့ၿခင္းကို
နိဝါတမဂၤလာဟု မွတ္ပါ။

ကန္ေတာ့ = အၿပစ္ရွိက ခြင့္လႊတ္ေတာ္မူပါသည္ဟု ဝန္ခ်ေတာင္းပန္ၿခင္းကို ကန္ေတာ့
သည္ဟုေခၚသည္။အၿပစ္ရွိ၍ ကန္ေတာၿခင္း၊ ကုသိုလ္ရလို၍ ကန္ေတာ့ၿခင္းဟုႏွစ္မ်ိဳးရွိ
သည္။(ကန္ေတာ့ ဆိုသည္မွာ အကုိလ္ကိုကန္ေက်ာက္၍ ကုသိုလ္ကို ေတာာ့၊ ယူၿခင္းကို
ဆိုလိုသည္။)

အပါယ္ = ခ်မ္းသာကင္း၍ ကုသိုလ္ေကာင္းမွုၿပဳခြင့္မရေသာအရပ္ကို အပါယ္ဟုေခၚသည္။

ကပ္ = ငတ္မြတ္ေဘး၊ လက္နက္ေဘး၊ ေရာဂါေဘးတို႕ေၾကာင့္ပ်က္စီးၿခင္းကို ကပ္ဟုေခၚသည္။

ရပ္ၿပစ္ = မဂ္၊ဖိုလ္နိဗၺာန္ကို မရႏိုင္သည္ကိုစြဲ၍ ရပ္ၿပစ္ဟုေခၚသည္။(ရွစ္ပါးရွိသည္)

ရန္သူ = ေရ၊ မီး၊ မင္း၊ ခိုးသူ၊ အေမြခံအေမြဆိုး။

ဝိပတၱိ = ေဖာက္ၿပန္ခ်ြတ္ယြင္းၿခင္းကို ဝိပတၱိဟုေခၚသည္။

ဗ်သန = ေဆြမ်ိဳး၊ ဥစၥာ၊ ေရာဂါ၊ အယူ၊ အက်င့္ပ်က္စီးၿခင္းကို ဗ်သနဟုေခၚသည္။

မဂ္ = နိဗၺာန္သို႕ေရာက္ေၾကာင္းၿဖစ္ေသာ တရားလမ္းကို မဂ္ဟုေခၚသည္။

ဖိုလ္ = မဂ္၏အက်ိဳးတရားကို ဖိလ္ဟုေခၚသည္။

နိဗၺာန္ = ရာဂ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟတို႕၏။ ကင္းရာ ၿငိမ္းေအးမွုဓာတ္သေဘာကို နိဗၺာန္ဟုေခၚသည္။

နေမာ တႆ = ဘုရားကို ရိုေသေလးစားၿခင္း အစဥ္အလာကို ထိန္းသိမ္းၿခင္းအေနၿဖင့္ နေမာတႆ
ကိုသံုးေခါက္ရြတ္ဆိုရသည္။

ၾကည္ႏူးဖြယ္ေကာင္း လတေပါင္း

ၾကည္ႏူးဖြယ္ေကာင္း  လတေပါင္း

အဂၤါရိေနာ  ဒါနိ  ဒုမာ ဘဒေႏၲ ၊  ဖေလသိေနာ  ဆဒနံ  ၀ိပၸဟာယ။
ေတ  အစၥိမေႏၲာ၀  ပဘာသယႏၲိ  ၊  သမေယာ  မဟာ၀ီရ  အဂႌရသာနံ။

ဘေႏၲ     -     ေက်းဇူးငါးပံု  ေကာင္းျခင္းဂုဏ္ႏွင့္  ျပည့္စံုထင္ရွား  ရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရား။
ဒါနိ  ဣဒါနိ  -  ေဆာင္းကိုလြန္ေျမာက္  ေႏြဦးေပါက္သို႔  ေရာက္လတ္တံုလာ  ယခုအခါ၌။
ဒုမာ      -  တစ္ေခတ္ကူးေျပာင္း  သစ္ပင္အေပါင္းတို႔သည္။
ဆဒနံ     -  ရွည္ၾကာျမင့္ေညာင္း  ရြက္ေရာ္ေဟာင္းကို။
၀ိပၸဟာယ  -  စြန္႔ပယ္ေသာေထြ  ေၾကြက်ကုန္၍။
ဖေလသိေနာ  -  အသစ္ျဖစ္ေသာအသီးကို  ရွာမွီးၾကကုန္သကဲ့သို႔  ျဖစ္၍။
အဂၤါရိေနာ  -  မီးက်ီးအေသြး နီေတြးေသာရြက္ႏုအပြင့္အဖူးတို႔ႏွင့္ ျပည့္စံုၾကေလကုန္၏။

ေတ  -  ထိုသစ္ပင္အေပါင္းတို႔သည္။
အစၥိမေႏၲာ၀  -  ဥတုလံႈ႔ေဆာင္ အေရာင္ရွိကုန္ၾကသည္  ျဖစ္၍သာလွ်င္။
ပဘာသယႏၲိ  -  ေျပာင္တ၀င္း၀င္း  ထြန္းလင္းေတာက္ပၾကေလကုန္၏။

မဟာ၀ီရ  -  ႀကီးျမတ္ေသာလံု႔လရွိေတာ္မူေသာ  ျမတ္စြာဘုရား။
အဂႌရသာနံ  -  ကိုယ္ေတာ္ျမတ္မွ  မျပတ္ၿပိဳးျပက္  တလက္လက္ျဖင့္ ထြက္ေသာေရာင္ျခည္  ရွိေတာ္မူ
                   ေသာ  ဘုရားရွင္တို႔၏။
သမေယာ -  ေမြးရပ္ဌာနီ  ျပည္ကပၸီသို႔  ႏွစ္လီစက္ပန္းကိုယ္ေတာ္လွမ္း၍  ၾကြျမန္းေတာ္မူရန္ 
                ေလ်ာ္ကန္ေလ်ာက္ပတ္  ေကာင္းျမတ္ေသာ  အခ်ိန္ပါဘုရား။

Monday, February 4, 2013

ေရသုိ႔ သက္ဆင္းေသာသူ၏ ေလးပါးေသာေဘး


              
ျမတ္ဗုဒၶက ရဟန္းေတာ္ေတြကုိေခၚျပီးဆုံးမပါတယ္။ ခ်စ္သားတုိ႔ေရ.. ေရသုိ႔ သက္ဆင္းေသာသူ ေလးပါးေသာေဘးကုိ ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့-
(၁) လွိဳင္းတံပုိးေဘး၊ [Fear of waves]
(၂)မိေက်ာင္းေဘး၊(Fear of crocodiles]
(၃)၀ဲေဘး၊[Fear of whirlpools]
(၄)ငါးမန္းေဘး [Fear of sharks] တို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ထုိနည္းတူစြာပါပဲ၊ သာသနာ႔ေဘာင္မွာ ရဟန္းျပဳေသာအခ်ိဳ႔ေသာပုဂၢိဳလ္တုိ႔လဲ ဤေဘးေလးပါးကုိ ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။
       (၁) ခ်စ္သားတုိ႔- လွိဳင္းတံပုိးေဘးဟူသည္ တခ်ိဳ႔က သဒၶါတရားျဖင့္ရဟန္းျပဳလာၾကတယ္။ သာသနာ့ေဘာင္ေရာက္ေတာ့ ရဟန္းအခ်ိဳ႔က” င့ါအရွင္ သင္သည္ ဤသို႔ေရွ႔သုိ႔တက္ရမယ္၊ ဤသို႔တေစာင္းၾကည့္ရမယ္၊ ဤသို႔ေကြးရမယ္၊ ဤသို႔ဆန္႔ရမယ္၊ ဤသို႔ဒုကုဋ္ သပိတ္သကၤန္းကုိ ေဆာင္ရမည္”ဟုေျပာဆုိၾကပါတယ္။  သာသနာ့ေဘာင္၀င္လာေသာရဟန္းသည္ သူက ငါ့တုိ့ထက္ငယ္တာကုိ ငါ့လာျပီးဆုံးမရမလား၊ ငါလူ႔ဘ၀တုန္းက ငါကသာ ဆုံးမခဲ့ရတာပါ၊ အခုေတာ့ ကုိယ့္ထက္ငယ္တဲ့သူကလဲ ဆုံးမေနတယ္၊ ဘာျဖစ္တယ္၊ ညာျဖစ္တယ္ဆုိျပီ ရဟန္းသိကၡာကုိစြန္႔ျပီးလူထြက္ပါတယ္။ ထုိသုိ႔ေသာသေဘာကုိပင္ လွိဳင္းတံပုိးေဘးဟု ငါဘုရားေျပာျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ [လွိဳင္းတံပုိးေဘးဟူသည္ ျပင္းထန္ေသာ အမ်က္ေဒါသ၏အမည္ျဖစ္ပါတယ္။]
ဒီေနရာမွာ စကားစပ္တာနဲ႔ ရဟန္းအမ်ိဳးအစားငါးမ်ိဳးရွိေၾကာင္းကို အက်ဥ္းမွ် တစ္ခါတည္းေဖာ္ျပခ်င္ပါေသးတယ္။
(i)           သဒၶါပဗၺဇိတ [Enter monkhood because of faith]- ဘုရားတရားသံဃာတည္းဟူေသာ ရတနာသုံးပါးအေပၚမွာ ယုံၾကည္မူျဖင့္ သာသနာ့ေဘာင္သို႔၀င္ေရာက္လာေသာရဟန္းကုိ သဒၶါပဗၺဇိတရဟန္းဟုေခၚပါတယ္။
(ii)          ပညာပဗၺဇိတ[Enter monkhood due to wisdom]- ျမတ္ဗုဒၶစာေပေတြကုိ ေလ့လာရရင္သိပ္ေကာင္းမွာပဲစသည့္ျဖင့္ပညာျဖင့္ဆင္ျခင္းစဥ္းစားျပီးသာသနာ့
ေဘာင္သုိ႔၀င္ေရာက္လာေသာရဟန္းကုိ ပညာပဗၺဇိတရဟန္းဟုေခၚပါတယ္။
(iii)         ဘယပဗၺဇိတ[Enter monkhood because of fear]- လူ႔ဘ၀မွာစား၀တ္ေနရအဆင္မေျပမူတုိ႔ေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ အျပစ္မ်ားစြာကုိက်ဴးလြန္ျပီး ေထာင္ေဘးမွလြတ္ေစခ်င္ျခင္းေၾကာင့္လည္းေကာင္းစသည့္ျဖင့္ အဲဒီေဘးရန္ေတြကုိေက်ာ္ျဖတ္ နုိင္ရန္ဆုိတဲ့စိတ္ကူးနဲ့သာသနာ့ေဘာင္ကုိ၀င္ေရာက္လာေသာရဟန္းကုိ ဘယပဗၺဇိတရဟန္းဟုေခၚပါတယ္။
(iv)         မိရုိဖလာပဗၺဇိတ[Enter monkhood due to tradition]- ငါ့မိသားစုမွာ ဘယ္သူကရဟန္း၀တ္တယ္၊ ငါလဲရဟန္း၀တ္ရင္ေကာင္းမယ္၊ မိရုိဖလားအဆက္ျပတ္သြားလို႔မျဖစ္ဘူးစသည့္ျဖင့္သာသနာ့ေဘာင္ကုိ၀င္ေရာက္လာသူကုိ မိရုိဖလာပဗၺဇိတရဟန္းဟုေခၚပါတယ္။
(v)          ဒုလႅဘပဗၺဇိတ[Enter monkhood because he wishes to attain what is difficult to attain]- ရဟန္းဘ၀ကရခဲတယ္၊ ရဟန္းေလးေတာ့ ျပဳဦးမွ၊ ရခဲေသာရဟန္းဘ၀မွာ ရခဲေသာျမတ္ဗုဒၶစာေပေတြကုိေလ့လာဦးမွဆုိျပီး သာသနာ့ေဘာင္ကုိ၀င္ေရာက္လာသူကုိ ဒုလႅဘပဗၺဇိတရဟန္းဟုေခၚပါတယ္။
           (၂)ရဟန္းတို႔-မိေက်ာင္းေဘးဟူသည္ တခ်ိဳ႔က သဒၶါတရားနဲ႔ရဟန္း၀တ္လာတယ္၊ သာသနာ့ေဘာင္ေရာက္ေတာ့ ရဟန္းမိတ္ေဆြမ်ားက “ဒီအစာကုိ စားရမယ္၊ ဒီအစာကိုမစားရပါ၊ ဒီဟာကုိ သုံးေဆာင္ပါ၊ ဟုိဟာကုိေတာ့မသုံးေဆာင္ပါနွင့္၊ ဒီဟာကုိလ်က္ပါ၊ ဟုိဟာကုိေတာ့ မလ်က္ပါနွင့္၊ ဒီဟာကုိေသာက္ပါ၊ဟုိဟာကိုေတာ့မေသာက္ပါနွင့္၊ အပ္တာကုိပဲစားပါ၊ မအပ္တာေတြကိုမစားပါနွင့္၊ မနက္စာနွင့္ေန႔ခင္းစာကိုပဲစားပါ၊ ညစာကုိေတာ့မစားပါနွင့္စသည့္ျဖင့္ေျပာၾကားပါတယ္။ သာသနာ့ေဘာင္ေရာက္လာေသာသူသည္ ငါတုိ႔လူ႔ဘ၀တုန္းက စားခ်င္တဲ့အခ်ိန္စားတယ္၊ ေသာက္ခ်င္တဲ့အခ်ိန္ေသာက္တယ္၊ ငါတုိ႔လုပ္ခ်င္တုိင္းမွမလုပ္ရတာဆုိျပီ ရဟန္းဘ၀ကုိစြန္႔ျပီး လူထြက္ပါတယ္။ ထုိသို႔ေသာသေဘာကုိပင္ မိေက်ာင္းေဘးဟု ငါဘုရားေျပာျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ [မိေက်ာင္းေဘးဟူသည္ ၀မ္းေရးကုိ ေၾကာင့္ၾကစုိက္ျခင္း၏အျဖစ္ျဖစ္ပါတယ္]